Rối loạn chuyển hóa glucid: từ lý thuyết đến thực tiễn

Glucid là nguyên liệu chính tạo ra năng lượng cho cơ thể. Bất kỳ một rối loạn nào trong chu trình chuyển hóa glucid đều không có lợi. Các bệnh lý liên quan đến rối loạn chuyển hóa glucid có thể ảnh hưởng lên bệnh nhân tùy mức độ. Qua bài viết dưới đây, YouMed sẽ giới thiệu về bệnh lý này và các vấn đề liên quan.

Cơ sở bệnh lý rối loạn chuyển hóa glucid

Rối loạn chuyển hóa glucid hay còn gọi là rối loạn chuyển hóa đường carbohydrate. Chúng có thể bao gồm các chuyển hóa glucose, fructose, galactose và các tương tác liên quan qua các enzyme đặc hiệu. Mỗi chất có một con đường chuyển hóa khác nhau trong cơ thể, do đó bệnh lý có thể xảy ra ở một hay nhiều loại glucid. Những glucid này có trong thực phẩm chúng ta ăn hàng ngày, tạo ra năng lượng cho cơ thể hoạt động. Mọi cơ quan đều sử dụng carbohydrate để đảm bảo nhu cầu của nó, đặc biệt não lấy glucid là nguyên liệu duy nhất để vận hành.

Rối loạn chuyển hóa glucid: từ lý thuyết đến thực tiễn
Glucid có nhiểu trong các thực phẩm giàu tinh bột như bánh mì, bắp,…

Nguyên nhân và bệnh lý liên quan

Đa phần, rối loạn chuyển hóa glucid xảy ra sau một bệnh lý khác mà người mắc phải. Một tỷ lệ nhỏ, người mắc rối loạn chuyển hóa glucid do các bất thường di truyền và bộ gene – đây là bệnh lý bẩm sinh.

Bệnh do rối loạn bộ gene và di truyền

Rối loạn chuyển hóa đường do rối loạn gene thường gặp ở trẻ em, có thể gặp ngay khi còn sơ sinh. Do đó, người mắc có thể phải kiêng hoàn toàn một loại thực phẩm nào đó. Bệnh thường xảy ra mức độ nặng và không ít khi điều trị đặc hiệu. Rất nhiều rối loạn đã được phát hiện như:

  • Thiếu men GLUT1.
  • Bệnh lý ứ glycogen.
  • Bất dung nạp fructose di truyền.
  • Thiếu men khử lactate.
  • Bất thường chuyển hóa mannose.
  • Bất thường chuyển hóa mucopolysaccharide.

Hầu hết là do thiếu một hay vài loại enzyme trong quá trình chuyển hóa đường.

Bệnh thứ phát

Rối loạn chuyển hóa glucid có thể là triệu chứng của một bệnh lý khác gây ra. Trong đó, đái tháo đường là bệnh lý nghiêm trọng và phổ biến nhất gây rối loạn chuyển hóa đường. Người mắc đái tháo đường rất khó ổn định đường huyết của mình một cách tự nhiên. Biến chứng bệnh là một bất thường chuyển hóa đường làm đường tăng rất cao trong máu. Điều này gây ra những triệu chứng có thể nhẹ hay nặng nề đối với bệnh nhân. Bệnh có thể gây nhiễm toan ceton máu, tăng áp lực thẩm thấu máu, hạ đường.

Phương pháp chẩn đoán rối loạn chuyển hóa glucid

Chẩn đoán rối loạn chuyển hóa glucid dựa vào triệu chứng người bệnh đang mắc và các xét nghiệm đường huyết. Bác sĩ sẽ nghi ngờ người bệnh đang mắc rối loạn chuyển hóa đường khi có những triệu chứng sau:

  • Đi tiểu rất nhiều, kể cả ban đêm.
  • Khát nước thường xuyên.
  • Mất cân dù không có chế độ kiêng cử.
  • Thường xuyên cảm thấy đói bụng.
  • Nhìn mờ.
  • Tê bàn tay, bàn chân.
  • Dễ mệt mỏi.
  • Da khô.
  • Vết thương lâu lành.
  • Dễ mắc các bệnh lý nhiễm trùng.
  • Buồn nôn, nôn ói, đau bụng.
  • Bất thường đường máu.

    Rối loạn chuyển hóa glucid: từ lý thuyết đến thực tiễn
    Nhìn mờ là một trong những triệu chứng nặng nề của bệnh

Bệnh có thể phát hiện nhờ vào xét nghiệm đường huyết định kỳ. Nếu bệnh nhân có những triệu chứng nặng nề, có thể chẩn đoán ngay khi có kết quả một lần xét nghiệm. Đối với những đối tượng nguy cơ mắc các bệnh lý di truyền, bác sĩ có thể chỉ định kiểm tra một số enzyme chuyển hóa đường hay gene đặc hiệu.

Bệnh rối loạn chuyển hóa glucid có nguy hiểm không?

Bệnh có thể không nguy hiểm nếu được kiểm soát tốt và điều trị sớm. Trẻ nhỏ mắc các bệnh lý di truyền nênn được nhận biết, chẩn đoán sớm. Việc này giúp bác sĩ định hướng được loại bệnh mà trẻ đang mắc và cho các khuyến cáo phù hợp. Ba mẹ nên chú ý tuân thủ các lưu ý của bác sĩ.

Đối với người mắc đái tháo đường cần thường xuyên theo dõi tại nhà và tái khám định kỳ để theo dõi chỉ số đường huyết. Kiểm soát tốt rối loạn chuyển hóa đường giúp ngăn ngừa biến chứng bệnh. Ngoài các biến chứng cấp tính, những biến chứng lâu dài có thể gặp là:

  • Bệnh lý thận đái tháo đường.
  • Bệnh thần kinh ngoại biên đái tháo đường.
  • Bệnh lý võng mạc đái tháo đường.
  • Nguy cơ biến cố tim mạch.
  • Nguy cơ biến cố bệnh mạch máu não.

Người bệnh có thể chịu những di chứng về sau nếu mắc các biến chứng này. Dù sao, bất kỳ một biến cố nào xảy ra đều có thể gây nguy hiểm.

Thuốc điều trị và chăm sóc đặc biệt

Điều trị rối loạn chuyển hóa glucid nhằm mục tiêu đạt được sự ổn định đường huyết. Hơn nữa, điều trị giúp phòng ngừa biến cố và hạn chế triệu chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Người mắc bệnh phải có phương pháp điều trị áp dụng riêng cho từng người.

Thuốc

Thuốc dành cho những người mắc đái tháo đường khó kiểm soát. Ổn định đường huyết bằng thuốc giúp tăng khả năng thành công của điều trị hơn. Bên cạnh đó, thuốc cũng đóng vai trò quan trọng đối với người mắc bệnh bẩm sinh. Các thuốc được chĩ định cho bệnh nhân là:

  • Thuốc kiểm soát đường huyết và huyết áp.
  • Thuốc phòng ngừa biến cố  tim mạch.
  • Thuốc kiểm soát lipid máu.

    Rối loạn chuyển hóa glucid: từ lý thuyết đến thực tiễn
    Thuốc là một trong những cách kiểm soát bệnh hiệu quả

Thay đổi lối sống

Bất kỳ bệnh nhân nào dù có sử dụng thuốc hay không đều phải xây dựng cho mình một thói quen tích cực. Đây cũng là một phần quan trọng trong quá trình điều trị bệnh. Thực tế, điều chỉnh những hành vi nguy cơ đóng vai trò chủ đạo trong việc đánh giá điều trị có thành công hay không.

  • Tập thể dục đều đặn.
  • Xây dựng chế độ ăn hợp lý.
  • Giảm stress.
  • Tránh các thực phẩm được bác sĩ khuyến cáo.

Đây là một trong các cách đơn giản giúp bạn nhanh chóng đạt mục tiêu kiểm soát đường huyết của mình.

Rối loạn chuyển hóa glucid đa phần có thể điều trị thành công nếu phát hiện và xử trí kịp thời. Ngoài ra, người mắc bệnh cần lưu ý tái khám định kỳ và khám bệnh tổng quát hàng năm. Đó cũng là một phương pháp giúp kiểm soát và phòng ngừa bệnh.

Ý kiến

Hãy là người đầu tiên
bình luận trong bài

Tin tức mới nhất

Hình ảnh tin tức Nam giới xuất tinh sớm có bị vô sinh không, có con được không?
Xuất tinh sớm là tình trạng rối loạn chức năng tình dục phổ biến mà nhiều nam giới gặp phải. Từ những ảnh hưởng của tình trạng này, nhiều người tự hỏi
Hình ảnh tin tức Giải đáp thắc mắc: Làm sao để biết thai nhi mũi cao hay thấp?
Độ dài xương mũi thai nhi là một trong các chỉ số quan trọng giúp đánh giá bé yêu có đang phát triển bình thường hay không. Thế nên, nhiều ba mẹ
Hình ảnh tin tức Moisturizer là gì? Sử dụng thế nào để có làn da khỏe đẹp?
Chắc hẳn thuật ngữ moisturizer đã không còn xa lạ với các tín đồ làm đẹp. Dù mức độ phổ biến cao, song không phải ai cũng hiểu cụ thể hết moisturizer
Hình ảnh tin tức Xịt họng Nhất Nhất dùng cho trẻ mấy tuổi? Liều dùng, cách dùng và lưu ý
Xịt họng Nhất Nhất trẻ em được đánh giá là giúp giảm đau, ngứa họng, ho, viêm amidan… nhanh chóng. Thế nhưng, liệu cha mẹ có nên cho bé dùng xịt họng
Hình ảnh tin tức Ăn cơm nguội có tốt không? Giải đáp top 3 thắc mắc thường gặp khi ăn cơm nguội
Cơm nguội là phần cơm dư ra từ bữa ăn trước của nhiều gia đình. Để tiết kiệm chi phí và thời gian nấu nướng, nhiều người dùng cơm nguội cho bữa ăn